spis lektur i pomocy szkolnych
środa, 22 października 2014

Fontetyka

- to dział nauki o języku, który zajmuje się dźwiękami mowy; głoskami, akcentem, intonacją.


Składnia

- to nauka o budowie wypowiedzeń, bada części składowe wypowiedzenia oraz sposoby ich łączenia.


Wykrzyknik

Jest nieodmienną częścią mowy.

Wyraża uczucia, emocje, rozkazy, wolę mówiącego, wzruszenie, żałowanie.

Wykrzykniki: ach! och! hej! hop! hen! halo! hola! brzdęk! bęc! ha! hi! hura! o! ej! aj! oj! ech!

Hura! Jesteśmy górą.

Halo! Mów jeszcze głośniej.

Oj, nie zdążę tego zrobić.


Partykuła

Jest nieodmienną i niesamodzielną częścią mowy.

Wyraża, uwydatnia pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, przypuszczenie, życzenie.

Partykuły: bym, byś, by, byśmy, byście, czy, nie, niech, oby, niechaj, byle, bodaj, chyba, no, -że, -ż, -li, (chodźże, czyż, znaszli).

Oby się spełniło moje życzenie.

Nie byłbym na tym koncercie.

Czy wszystko dobrze się ułoży?


Przyimek

Jest nieodmienną częścią mowy.

Jest niesamodzielną częścią mowy, dopiero w połączeniu z innym wyrazem (najczęściej rzeczownikiem) tworzy całość znaczeniową -> wyrażenie przyimkowe.

Przyimki proste: w, o, z, za, u, do, nad, na, dla, bez, przy, od, ku, mimo, śród, przed, po, pod, przez,między

Przyimki złożone: obok, około, oprócz, spod, spoza, zza, znad, ponad, poprzez, pośród, pomiędzy, wbrew, pomimo

Nałożyłem garnitur w paski.

Pojechałem z żoną na narty.

Spójnik

Jest nieodmienną i niesamodzielną częścią mowy.

Spaja, łączy wyrazy w zdaniu lub zdania składowe w zdaniach złożonych.

Spójniki współrzędne: i, oraz, a, ani, ale, lecz, jak również, jednak, zaś, natomiast, albo, lub, czy, bądź, więc, zatem, toteż, dlatego, czyli, przeto, tudzież

Spójniki podrzędne: że, żeby, aby, jeżeli, iż, bo, ponieważ, gdyby, aż, chociaż, gdyż, gdy, choć, bowiem, zanim.

Jacek i Janek nabroili w szkole.

Strzelałem, ale niestety nie trafiłem.

Pilnie trenuję, żeby w przyszłości zwyciężać.